Gisteren wandelde ik met mijn gezin door Sonsbeek park in Arnhem. Sinds een week is de beeldententoonstelling Sonsbeek 2008 Grandeur geopend. Achtentwintig kunstenaars uit veertien verschillende landen zijn uitgenodigd om een bijdrage aan de tentoonstelling te leveren en op bijzondere wijze het streven naar grootsheid te verbeelden. Onder hun de Afrikaanse kunstenaar Joseph Sumégné. Zijn bekendste beeld staat op een groot plein in Douala, Kameroen, en heet La Nouvelle Liberté.

Het is een reusachtige man-figuur die, uitbundig balancerend op een been, een wereldbol boven zijn hoofd houdt. Voor Sumégné is het een Afrikaans antwoord op het Amerikaanse Vrijheidsbeeld. Dat symboliseert, vindt hij, een met geweld veroverde vrijheid. De nieuwe vrijheid daarentegen moet je verdienen, door herbezinning en respect voor de ander. Sumégné heeft daar een Afrikaans woord voor: Jalaa. Het geeft een beslissende overwinning aan op het kleine, dagelijkse zelf en een verhoogde staat van mens zijn.

Als je over de wereld reist, dan valt volgens Marinus Knoope op dat alle windstreken hun eigen kern en fundament hebben. De cultuur van het Oosten vindt kracht in de innerlijke stilte en de meditatie. Het Westen vooral in organisatie, planning en marketing. Het Noorden werkt stug, zwetend en calvinistisch aan een oplossing, terwijl de Zuidelijke cultuur fantaseert en gelooft. Elke cultuur heeft zijn sterke,waardevolle kant en is met zichzelf alleen. Voor een optimaal creatieproces zijn zowel meditatie, fantasie als organisatie en stug doorwerken nodig. Pas als je de krachten van alle vier culturen combineert, onderkent, respecteert en ziet als een essentiële, onmisbare bijdrage, doorgrond je de principes van het universum echt. Volgens Marinus is het nodig, dat het Zuiden veel meer in zijn kracht komt. Dat er meer sterke mensen zullen opstaan en van zich laten horen, zoals Nelson Mandela.

De vraag ‘Is het mogelijk om vrijheid te verkrijgen zonder geweld?’ hield me al een tijdje bezig n.a.v. de onrust in Tibet. Plotseling wist ik mijn antwoord op de vraag. Jalaa! Met dank aan deze bijzondere Afrikaanse kunstenaar, die met de fantasie van het Zuiden de nieuwe vrijheid verbeeldt.

In Arnhem kun je tot september 2008 zijn kunstwerk 'De negen notabelen' bewonderen, waaraan hij al sinds 1988 doorwerkt. En een praatje maken met de kunstenaar, die elke dag bij zijn werk te vinden is. Mits jouw Frans goed genoeg is!