''Scholen voor bollebozen in geldnood' kopte Trouw op 22 mei. De eerste scholen voor hoogbegaafde kinderen werden drie jaar geleden opgezet en bleken te voorzien in een grote behoefte. In het basisonderwijs zijn er volgens Trouw nu zo'n 50 van, met zo'n 2500 leerlingen. Deze kinderen zitten in kleine klassen met meestal 16 leerlingen en krijgen extra uitdagende vakken als Spaans en filosofie. De scholen zitten in de problemen omdat deze kinderen vaak niet voldoen aan de criteria die gelden om voor leerlingebonden financiering (rugzakje) in aanmerking te komen. 'Het is bij deze kinderen vaak moeilijk te duiden wat de oorzaak van hun storende gedrag is', zegt een betrokkene.

Lopende band werk

Onderwijs is armoe. Kinderen gaan er per 14 in een dozijn en worden afgeleverd als lopendebandwerk. Verschillen mogen, net als bij asperges, hooguit met de afstemming van de sorteermachine te maken hebben en wie te veel afwijkt van de standaardmaat, wordt afgevoerd. Vaak is dit overigens al halverwege de lopende band gebeurd. Alle mooie woorden over passend onderwijs ten spijt. En dus moeten kinderen naar speciale scholen, die vervolgens na een paar jaar weer gesloten moeten worden omdat er onvoldoende geld voor is.

Standaardmaat

Onderwijs is maatwerk. Althans, dat zegt iedereen die bij het onderwijs betrokken is. Wie denkt dat dit betekent dat ieder kind precies krijgt wat hij of zij nodig heeft, vergist zich. Maatwerk betekent heel soms dat het onderwijs op maat van het kind wordt gemaakt en nog veel te vaak dat het kind zich moet voegen naar de standaardmaat. Lukt dit niet, dan ben je een 'zorgkind' en kun je, als je aan de standaardregels voldoet, een rugzakje krijgen dat de poorten opent naar meer zorg en aandacht.

Op weg naar een rijke samenleving

Onderwijs creëert kansen voor onze kinderen en bouwt daarmee onze eigen toekomst. Wie in onderwijs investeert, investeert in de samenleving. Een rijke samenleving zou in staat moeten zijn om niet alleen het benodigde geld te genereren, maar ook werkelijk maatwerk voor ieder kind moeten kunnen creeeren. Wanneer we er van uitgaan dat ieder kind anders is en dit ook mag zijn, valt geen kind meer uit. Slagen we er daarnaast in om uitsluitend nog de kwaliteiten, talenten en wensen van een kind te zien en het onderwijs daarop aan te sluiten, dan zijn we op weg naar een rijke samenleving. Met mensen die hebben geleerd dat ze er mogen zijn, dat ze in staat zijn hun eigen wensen te realiseren en dat ze een waardevolle bijdrage aan de samenleving kunnen leveren. Voor mij is dit de basis voor een duurzame samenleving, waarin mensen elkaar ruimte gunnen en geven en waarin niemand wordt buitengesloten. Iedere investering die wij in ons onderwijs doen, is daarmee ook een investering in een gelukkige en succesvolle samenleving.

 De foto's op deze pagina zijn van Rob Elfring.